TP HCM, ngày 27/1/2026 – Trước thông tin về ổ dịch Nipah tại bang Tây Bengal (Ấn Độ), bác sĩ Trương Hữu Khanh khẳng định virus này khó bùng phát thành đại dịch do không lây lan mạnh qua đường hô hấp như SARS-CoV-2.
- Virus Nipah lây lan nhanh, ủ bệnh dài ngày: Hiểu đúng để phòng bệnh, không hoang mang
- Công an tỉnh Đồng Nai khởi tố vụ án mua bán người dưới 16 tuổi liên quan đến nhiều cơ sở karaoke
- Thái Lan sàng lọc hơn 1.700 hành khách, chủ động ứng phó virus Nipah
Vì sao Nipah khó lây lan diện rộng
Trao đổi với báo chí, bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP HCM, cho rằng việc so sánh mức độ nguy hiểm giữa virus Nipah và Covid-19 là chưa chính xác. Theo ông, SARS-CoV-2 là virus mới, có khả năng lây truyền rất nhanh qua giọt bắn và không khí, đồng thời liên tục biến đổi, tạo điều kiện cho dịch bùng phát trên diện rộng.
Ngược lại, Nipah là virus đã được ghi nhận từ lâu, với cơ chế lây truyền hoàn toàn khác. Mầm bệnh chủ yếu lây sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của động vật hoặc người bệnh. Khả năng lây lan qua không khí gần như không đáng kể, khiến nguy cơ hình thành đại dịch toàn cầu rất thấp.
“Muốn nhiễm Nipah, phải có tiếp xúc rất gần với nguồn bệnh. Virus này không tự do phát tán trong cộng đồng như Covid-19”, bác sĩ Khanh nhấn mạnh.
Nguồn lây đặc thù từ động vật hoang dã
Liên quan đến ổ dịch mới tại Ấn Độ, bác sĩ Khanh cho rằng các ca bệnh xuất phát từ hoàn cảnh tiếp xúc đặc biệt. Kết quả điều tra dịch tễ ban đầu cho thấy nữ điều dưỡng đầu tiên nhiễm bệnh từng uống mật chà là tươi, nghi bị nhiễm dịch tiết của dơi ăn quả – vật chủ chính của virus Nipah.
Sau đó, bệnh lây sang một số nhân viên y tế khác do tiếp xúc gần trong quá trình chăm sóc, khi các biện pháp phòng hộ chưa được triển khai đầy đủ. Đây là mô hình lây truyền quen thuộc của Nipah, từng xuất hiện trong các đợt dịch trước đây tại Nam Á.
Theo các chuyên gia, virus tồn tại trong nước bọt và nước tiểu của dơi. Con người nhiễm bệnh chủ yếu do ăn trái cây bị dơi cắn dở, uống thực phẩm nhiễm dịch tiết hoặc tiếp xúc trực tiếp với người bệnh trong thời gian dài. Nếu không có các yếu tố này, nguy cơ lây nhiễm gần như không đáng kể.
Nguy hiểm với cá nhân, nhưng dễ kiểm soát cộng đồng
Đồng quan điểm, PGS.TS Lê Quốc Hùng, Trưởng Khoa Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Chợ Rẫy, nhận định Nipah không có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng như các bệnh đường hô hấp cấp. Tuy nhiên, ông cảnh báo đây vẫn là bệnh đặc biệt nguy hiểm đối với người mắc.
Virus Nipah tấn công trực tiếp vào não, gây viêm não cấp với các triệu chứng sốt cao, đau đầu, co giật và diễn tiến nhanh đến hôn mê. Tỷ lệ tử vong của bệnh có thể vượt 50%, do hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hay vaccine phòng ngừa. Các biện pháp y tế chủ yếu tập trung vào hồi sức và điều trị triệu chứng.
Trước diễn biến dịch tại Ấn Độ, sáng 27/1, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường giám sát tại cửa khẩu và trong cộng đồng. Đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc Nipah nào. Theo giới chuyên môn, nguy cơ virus xâm nhập và bùng phát trong nước là rất thấp nếu kiểm soát tốt nguồn lây từ động vật.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân thực hiện ăn chín, uống sôi, tuyệt đối không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị động vật cắn dở hoặc rụng không rõ nguyên nhân. Khi đến vùng có dịch, cần hạn chế tiếp xúc với động vật hoang dã, đặc biệt là dơi.
Theo: Báo VnExpress
