Bão bức xạ mặt trời S4 hiếm gặp suốt 20 năm: Cảnh báo đỏ cho Trái đất

Một cơn bão bức xạ mặt trời cấp độ S4 vừa được ghi nhận trong nửa cuối tháng 1, đánh dấu hiện tượng hiếm gặp nhất trong hơn 20 năm qua. Dù không đe dọa trực tiếp con người, sự kiện này khiến giới khoa học đặc biệt quan ngại về rủi ro công nghệ.

Hiện tượng hiếm gặp vượt xa chu kỳ thông thường của Mặt trời

Trong những ngày cuối tháng 1, các trung tâm quan sát không gian đã ghi nhận một cơn bão bức xạ mặt trời cấp S4 ảnh hưởng đến Trái đất. Đây là mức độ nghiêm trọng, rất hiếm khi xảy ra trong chu kỳ hoạt động của Mặt trời. Lần gần nhất hiện tượng tương tự xuất hiện là vào tháng 10/2003, thời điểm từng gây gián đoạn lớn cho nhiều hệ thống kỹ thuật toàn cầu.

Khác với các cơn bão địa từ quen thuộc, bão bức xạ hình thành khi Mặt trời giải phóng dòng proton năng lượng cao với tốc độ gần bằng ánh sáng. Các hạt tích điện này lao thẳng về phía Trái đất trong thời gian rất ngắn, khiến hệ thống cảnh báo không gian phải kích hoạt mức cao. Theo các chuyên gia, không phải mọi vụ bùng phát đều gây ảnh hưởng, mà cần hội tụ cả cường độ mạnh lẫn hướng di chuyển thuận lợi.

Rủi ro công nghệ tăng cao dù con người vẫn an toàn

Theo phân loại của NOAA, bão bức xạ mặt trời được chia từ S1 đến S5. Trong đó, S4 thuộc nhóm nghiêm trọng và cực kỳ hiếm. Cấp S5 hiện mới tồn tại trên lý thuyết và chưa từng được ghi nhận gần Trái đất. NASA cho biết, phần lớn các luồng hạt mặt trời bị từ quyển hấp thụ hoặc lệch khỏi quỹ đạo Trái đất. Tuy nhiên, trong đợt này, một lượng proton năng lượng cao đã xuyên qua lớp bảo vệ tự nhiên.

Các nhà khoa học khẳng định, bão bức xạ không gây hại trực tiếp đến sức khỏe con người trên bề mặt Trái đất. Khí quyển và từ trường vẫn là “lá chắn” hiệu quả. Dù vậy, rủi ro kỹ thuật lại gia tăng rõ rệt. Sóng vô tuyến tại vùng cực có thể bị nhiễu tạm thời. Hệ thống định vị vệ tinh dễ phát sinh sai số. Phi hành đoàn bay trên các tuyến hàng không cao hoặc vùng cực có nguy cơ tăng phơi nhiễm phóng xạ.

Đặc biệt, các phi hành gia đang làm việc trên quỹ đạo được cảnh báo hạn chế tiếp xúc khu vực dễ bị ảnh hưởng. Sự kiện lần này được xem là lời nhắc nhở rõ ràng rằng hoạt động Mặt trời vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường.

Theo: Báo Vietnamnet