Greenland trở thành “điểm nóng” tranh luận trong nội bộ nước Mỹ

Greenland – hòn đảo Bắc Cực rộng lớn thuộc quyền quản lý của Đan Mạch – đang nổi lên như một tâm điểm tranh cãi gay gắt trong chính trường và dư luận Mỹ. Ý tưởng kiểm soát hòn đảo này được chính quyền Tổng thống Donald Trump thúc đẩy trở lại với mức độ quyết liệt hơn.

Tranh luận gay gắt giữa các đảng phái trong Quốc hội Mỹ

Từng được ông Trump đề cập trong nhiệm kỳ đầu (2017–2021), kế hoạch liên quan Greenland nay được nâng tầm thành vấn đề an ninh quốc gia, gắn với khái niệm “an ninh thiết yếu”, “Vòm Vàng phòng thủ tên lửa” và cạnh tranh chiến lược tại Bắc Cực. Tuy nhiên, tham vọng này đang vấp phải sự phản đối sâu sắc trong nội bộ Mỹ, từ Quốc hội, giới chuyên gia đến dư luận xã hội

Theo các nhà quan sát quốc tế, vấn đề Greenland không còn là một ý tưởng địa chính trị mang tính biểu tượng, mà đã trở thành điểm phân hóa rõ rệt trên chính trường Mỹ.

Đảng Cộng hòa: Ủng hộ nhưng không đồng thuận tuyệt đối

Trong nội bộ đảng Cộng hòa – lực lượng hậu thuẫn chính của Tổng thống Trump – đa số nghị sĩ ủng hộ quan điểm đặt Greenland vào trung tâm chiến lược an ninh Mỹ. Ông Trump nhiều lần nhấn mạnh việc kiểm soát Greenland là “thiết yếu” cho lợi ích quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh với Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực.

Ngoại trưởng Marco Rubio cũng công khai khẳng định Mỹ cần xem xét mọi lựa chọn để bảo đảm kiểm soát chiến lược hòn đảo này. Một số nghị sĩ theo đường lối “Nước Mỹ trên hết” cho rằng Greenland mang lại lợi ích quân sự, tài nguyên và vị trí phòng thủ không thể thay thế.

Tuy nhiên, sự đồng thuận trong đảng Cộng hòa không phải tuyệt đối. Các nhân vật kỳ cựu như Thượng nghị sĩ Mitch McConnell hay Lisa Murkowski đã công khai phản đối việc sử dụng sức ép hoặc cưỡng ép đối với một đồng minh NATO.

Ông McConnell nhấn mạnh Mỹ có thể bảo vệ lợi ích an ninh thông qua hợp tác liên minh, thay vì theo đuổi “chủ nghĩa sở hữu lãnh thổ”. Trong khi đó, bà Murkowski cùng các nghị sĩ Dân chủ thúc đẩy dự luật cấm sử dụng ngân sách liên bang cho việc “chiếm hữu hoặc mua lại” lãnh thổ của đồng minh, cảnh báo nguy cơ làm xói mòn lòng tin trong NATO.

Đảng Dân chủ: Phản đối quyết liệt

Trái ngược với một bộ phận đảng Cộng hòa, đảng Dân chủ gần như thống nhất phản đối kế hoạch thâu tóm Greenland. Các nghị sĩ Dân chủ coi đây là hành động đơn phương, có nguy cơ phá vỡ trật tự đồng minh xuyên Đại Tây Dương và làm suy yếu vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ.

Giới phân tích cho rằng sự chia rẽ này phản ánh xung đột sâu sắc giữa chủ nghĩa bảo thủ truyền thống và chủ nghĩa dân túy – cứng rắn trong chính sách đối ngoại Mỹ.

Dư luận xã hội Mỹ: “Lằn ranh đỏ” là vũ lực

Nếu Quốc hội phản ánh tranh cãi chính sách, thì dư luận xã hội Mỹ cho thấy sự phân cực rõ ràng nhưng có giới hạn.

Các khảo sát công bố giữa tháng 1/2026 chỉ ra rằng đa số tuyệt đối người Mỹ phản đối việc sử dụng vũ lực để chiếm Greenland. Theo thăm dò của Đại học Quinnipiac, 86% cử tri Mỹ phản đối phương án quân sự, chỉ 9% ủng hộ – con số gần như đồng đều giữa các đảng phái.

Tuy nhiên, vấn đề “mua lại” Greenland lại gây chia rẽ theo đường ranh chính trị. Một bộ phận cử tri Cộng hòa tỏ ra cởi mở với lập luận “an ninh quốc gia”, trong khi cử tri Dân chủ và độc lập bày tỏ lo ngại sâu sắc về hình ảnh và uy tín quốc tế của Mỹ.

Khảo sát Ipsos cho thấy khoảng 2/3 người Mỹ lo ngại kế hoạch Greenland có thể làm tổn hại quan hệ với châu Âu và NATO. Mức độ lo lắng cao nhất thuộc về cử tri Dân chủ, thấp nhất trong khối Cộng hòa – phản ánh một xã hội Mỹ ngày càng phân cực trong cách nhìn về vai trò toàn cầu của nước này.

Chính quyền Trump đối đầu giới chuyên gia an ninh

Một mặt trận tranh luận khác diễn ra giữa Nhà Trắng và giới chuyên gia an ninh – luật quốc tế.

Chính quyền ông Trump lập luận rằng Greenland là mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng thủ tên lửa “Golden Dome” và có vai trò chiến lược trước các đối thủ tại Bắc Cực. Tổng thống Trump khẳng định NATO sẽ “mạnh hơn” nếu Greenland nằm trong tay Mỹ.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia phản bác rằng Mỹ không cần sở hữu Greenland để bảo đảm an ninh. Washington đã duy trì Căn cứ Không gian Pituffik (trước đây là Thule) từ năm 1951 theo thỏa thuận với Đan Mạch – đủ để đáp ứng các nhu cầu chiến lược.

Giáo sư Marc Weller (Đại học Cambridge) cảnh báo rằng việc theo đuổi quyền sở hữu lãnh thổ có thể đẩy Mỹ vào khủng hoảng pháp lý quốc tế, làm suy yếu hình ảnh một quốc gia tôn trọng luật lệ. Các học giả từ Chatham House và Just Security cũng cho rằng cách tiếp cận cưỡng ép không chỉ không cần thiết mà còn phản tác dụng, đặc biệt với NATO.

Greenland – điểm giao thoa giữa tham vọng và giới hạn

Nhìn tổng thể, tranh luận về Greenland cho thấy sự khác biệt căn bản trong tầm nhìn chiến lược của nước Mỹ:

Một bên coi quyền sở hữu lãnh thổ là bảo đảm an ninh tuyệt đối
Bên kia nhấn mạnh hợp tác liên minh và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ

Sự bất đồng này không chỉ định hình chính sách đối ngoại Mỹ trong năm 2026, mà còn đặt ra câu hỏi lớn hơn về vai trò của Washington trong thế giới đang chuyển dịch: dẫn dắt bằng sức mạnh hay bằng liên minh và niềm tin

Theo: Dân Trí