Nga đang đẩy mạnh sử dụng UAV Molniya – loại máy bay không người lái tấn công chi phí thấp – trên toàn bộ tiền tuyến Ukraine. Với khả năng sản xuất hàng loạt, tầm hoạt động ngày càng xa và nhiều biến thể linh hoạt, Molniya đang làm thu hẹp đáng kể khu vực an toàn phía sau chiến tuyến của Ukraine, mở rộng cái gọi là “vùng xám sát thương”
- Chưa có kết quả xử lý cuối cùng vụ người đàn ông bị nhóm học sinh hành hạ ở Huế
- Hình ảnh tiêm kích F-15EX Mỹ khoác áo choàng hơi nước
- Đặc, dính và nặng: Vì sao dầu thô Venezuela hấp dẫn nhà máy lọc dầu Mỹ
UAV giá rẻ, nhưng hiệu quả cao
Molniya (tiếng Nga nghĩa là “tia chớp”) là dòng UAV tấn công có thiết kế cực kỳ đơn giản, chi phí chế tạo thấp nhưng đủ khả năng hoạt động sâu hàng chục km trong lãnh thổ đối phương. Trong năm 2025, Ukraine đã nhiều lần sử dụng UAV tầm xa nhằm vào các cơ sở sản xuất Molniya tại tỉnh Rostov (Nga), song hiệu quả hạn chế.
Nguyên nhân là Molniya không phụ thuộc vào một nhà máy hay dây chuyền cố định. Nền tảng này có thể được lắp ráp phân tán tại nhiều địa điểm, khiến nỗ lực phá vỡ chuỗi sản xuất của Ukraine gặp nhiều khó khăn.
Các chuyên gia quân sự Ukraine đánh giá, UAV tấn công tầm trung, giá rẻ và được sản xuất hàng loạt như Molniya sẽ trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất mà Kiev phải đối mặt trong năm 2026.
Vùng an toàn 20km không còn tồn tại
Nhiều đơn vị quân đội Ukraine lần đầu chạm trán Molniya từ năm 2024. Khi đó, tồn tại một “ranh giới ngầm” trên chiến trường: khu vực cách tuyến tiếp xúc khoảng 18–20km được coi là tương đối an toàn cho hậu cần, luân chuyển binh sĩ và hoạt động của các kíp UAV.
Tuy nhiên, thực tế này nhanh chóng bị phá vỡ.
Chỉ huy Samir, Tiểu đoàn Hệ thống Không người lái Antares (đơn vị Rubizh, Lữ đoàn số 4 – Vệ binh Quốc gia Ukraine), kể lại rằng một đêm, Molniya đã tấn công dồn dập khiến 5–6 phương tiện bị phá hủy trên cùng một tuyến đường, ở khu vực từng được coi là “ngoài vùng nguy hiểm”.
“Đó từng là nơi bạn có thể bật đèn xe và lái đi khá yên tâm. Nhưng sau đêm đó, rõ ràng khoảng cách này không còn đảm bảo an toàn nữa,” Samir nói.
Quan điểm tương tự được Kot, chỉ huy một đại đội UAV tấn công thuộc Lữ đoàn K-2, chia sẻ. Theo ông, Molniya không phải đột phá công nghệ, mà nguy hiểm ở khả năng triển khai với số lượng lớn.
Từ UAV tấn công hậu cần đến vũ khí tiền tuyến
Theo các chỉ huy Ukraine, cách Nga sử dụng Molniya đã thay đổi rõ rệt trong vòng một năm qua. Ban đầu, UAV này chủ yếu được dùng để đánh phá hậu cần ở khoảng 20km sau tuyến đầu. Hiện nay, Molniya thường xuyên xuất hiện ngay tại các khu vực tiền tuyến và thậm chí hoạt động ở độ sâu trên 50km.
Điều này khiến “vùng xám sát thương” – khu vực không hẳn là tiền tuyến nhưng cũng không còn an toàn – ngày càng mở rộng, buộc Ukraine phải điều chỉnh toàn bộ quy trình hậu cần, di chuyển và triển khai lực lượng.
Molniya-2 và hệ sinh thái biến thể
Trong quá trình sử dụng thực tế, Nga đã phát triển Molniya thành nhiều biến thể khác nhau, trong đó phổ biến nhất là Molniya-2.
- Trọng lượng cất cánh tối đa: khoảng 10kg
- Tải trọng chiến đấu: 3–5kg
- Tầm bay: khoảng 30km
- Thời gian bay: tối đa 40 phút
Các phiên bản cơ bản sử dụng điều khiển vô tuyến, dễ bị tác chiến điện tử chế áp. Tuy nhiên, Molniya không có cấu hình cố định. Nga liên tục điều chỉnh tỷ lệ giữa tầm bay và tải trọng tùy theo nhiệm vụ:
- Đánh gần: tăng tải trọng, giảm tầm bay
- Đánh sâu: giảm tải trọng để duy trì năng lượng bay
Chính sự linh hoạt này khiến Molniya không chỉ là UAV cảm tử đơn thuần, mà là một nền tảng đa năng.
Cáp quang, nhiệt áp và AI: mối đe dọa tiếp tục leo thang
Một trong những bước phát triển đáng chú ý nhất là việc Nga thử nghiệm Molniya điều khiển bằng cáp quang, giúp UAV miễn nhiễm với gây nhiễu điện tử.
Ngoài ra, quân đội Nga còn thử nghiệm:
- Trang bị đầu đạn nhiệt áp để tăng sức công phá
- Tích hợp trí tuệ nhân tạo
- Biến Molniya thành “tàu sân bay trên không” mang UAV cỡ nhỏ
- Chuyển đổi Molniya-2 thành UAV trinh sát chi phí thấp
Ngày càng nhiều Molniya được sử dụng như một phần trong chuỗi tác chiến kết hợp, phối hợp với UAV trinh sát, UAV FPV và pháo binh, thay vì hoạt động độc lập.
Kết luận
Molniya không phải là một vũ khí công nghệ cao, nhưng chính sự đơn giản, giá rẻ và khả năng thích nghi đã biến nó thành công cụ chiến tranh hiệu quả. Việc Nga liên tục mở rộng vai trò và biến thể của nền tảng này đang khiến Ukraine phải đối mặt với một thực tế mới: không gian an toàn phía sau tiền tuyến ngày càng bị thu hẹp, và mối đe dọa từ UAV giá rẻ sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới
Theo: Dân Trí
