Rác vũ trụ tái nhập khí quyển ngày càng nhiều, làm gia tăng nguy cơ va chạm với máy bay dân dụng và buộc ngành hàng không phải sớm ứng phó.
- Xăng RON95 chỉ còn hơn 18.000 đồng/lít, thị trường nhiên liệu tiếp tục “hạ nhiệt”
- Phạt thanh niên bỏ 2 tay khi đi xe máy ở Đồng Nai
- Trung tâm Hải Hà: Khi “dĩ hòa vi quý” đẩy trẻ vào bi kịch
Nguy cơ từ không gian đang tiến gần tầng đối lưu
Rác thải vũ trụ vốn là vấn đề nan giải trên quỹ đạo Trái Đất, nay đang trở thành mối quan ngại mới đối với an toàn hàng không khi ngày càng nhiều mảnh vỡ rơi trở lại khí quyển. Theo các tổ chức không gian quốc tế, trung bình mỗi tuần có ít nhất một tàu vũ trụ hoặc bộ phận tên lửa tái nhập bầu khí quyển.
Phần lớn các vật thể này bị thiêu rụi do ma sát không khí, tuy nhiên không phải tất cả đều tan biến hoàn toàn. Một số mảnh vỡ, từ hạt kim loại nhỏ đến bộ phận lớn như thùng nhiên liệu, có thể tồn tại đủ lâu để đi vào tầng đối lưu, nơi máy bay dân dụng đang hoạt động.
Các chuyên gia nhận định xác suất rác vũ trụ va chạm trực tiếp với máy bay vẫn thấp, nhưng không còn ở mức không đáng kể. Khi số lượng vệ tinh và hoạt động phóng tăng nhanh, nguy cơ này đang dần hiện hữu, buộc ngành hàng không phải tính đến các kịch bản phòng ngừa.
Dự báo khó chính xác, không phận đối mặt bài toán đánh đổi
Thực tế cho thấy việc dự đoán chính xác thời điểm và vị trí rác vũ trụ rơi xuống vẫn là thách thức lớn. Sai số có thể kéo dài vài giờ, tương đương hàng nghìn km quỹ đạo, khiến nhà chức trách khó xác định khu vực cần áp dụng biện pháp an toàn.
Một sự cố điển hình từng xảy ra khi tầng lõi tên lửa Trường Chinh 5B tái nhập khí quyển không kiểm soát, buộc Tây Ban Nha phải tạm thời đóng cửa không phận. Chỉ trong thời gian ngắn, hàng trăm chuyến bay đã bị gián đoạn do lo ngại an toàn.
Theo các nghiên cứu gần đây, trong vòng một năm có khoảng 26% khả năng rác vũ trụ sẽ rơi qua những vùng không phận bận rộn nhất thế giới. Dù xác suất va chạm với từng chuyến bay là rất nhỏ, hậu quả tiềm ẩn lại có thể cực kỳ nghiêm trọng.
Giải pháp nào để giảm rủi ro từ rác vũ trụ?
Chỉ một mảnh vỡ nhỏ cũng đủ gây hỏng động cơ phản lực nếu bị hút vào, tương tự rủi ro khi máy bay bay qua tro bụi núi lửa. Chính vì vậy, các tổ chức hàng không và vũ trụ đang tăng cường hợp tác, xây dựng tiêu chuẩn chung về đóng mở không phận và thúc đẩy thiết kế tàu vũ trụ có khả năng cháy rụi hoàn toàn khi tái nhập khí quyển.
Giới chuyên gia khẳng định nguy cơ hiện nay chưa đến mức gây hoang mang, nhưng trong bối cảnh bầu trời ngày càng đông đúc, việc chuẩn bị sớm các giải pháp kỹ thuật và quy trình phối hợp là điều cần thiết để bảo đảm an toàn hàng không trong tương lai.
Theo: Dân Trí
