Cuối tháng 12/2025, việc Zalo cập nhật điều khoản sử dụng mới làm dấy lên tranh cãi, khi nhiều nội dung bị cho là thiếu minh bạch về mục đích xử lý dữ liệu và có nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư người dùng.
- Đường dây lừa đảo xuyên quốc gia chiếm 120 tỷ bị triệt phá
- Hai anh em ruột tham gia đường dây mua bán, tàng trữ vũ khí quân dụng
- Người Việt ăn mì nhiều nhất thế giới
Điều khoản mục đích sử dụng gây lo ngại về quyền dữ liệu
Theo luật sư Diệp Năng Bình (Đoàn luật sư TP.HCM), điểm đáng chú ý nhất nằm ở quy định về mục đích sử dụng dữ liệu cá nhân.
Zalo nêu việc thu thập và xử lý dữ liệu nhằm phục vụ “các mục đích khác có liên quan đến hoạt động kinh doanh mà Zalo cho là phù hợp tại từng thời điểm”.
Cách diễn đạt này bị cho là quá chung chung.
Pháp luật hiện hành yêu cầu mục đích xử lý dữ liệu phải cụ thể, rõ ràng và minh bạch.
Điều 3 Nghị định 13/2023/NĐ-CP quy định dữ liệu cá nhân chỉ được xử lý đúng mục đích đã thông báo.
Việc sử dụng cho mục đích khác phải có sự đồng ý lại của chủ thể dữ liệu.
Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 cũng yêu cầu doanh nghiệp chỉ được thu thập, sử dụng thông tin trong phạm vi đã được người tiêu dùng chấp thuận.
Nếu thay đổi mục đích, doanh nghiệp phải thông báo và được đồng ý trước khi thực hiện.
Đối với mạng xã hội, Nghị định 147/2024/NĐ-CP buộc thỏa thuận sử dụng dịch vụ phải nêu rõ biện pháp bảo đảm quyền quyết định của người dùng.
Các biện pháp bảo vệ thông tin cá nhân cũng phải được mô tả cụ thể trong chính điều khoản sử dụng.
Theo các chuyên gia pháp lý, việc ghi chung “các mục đích khác” không đáp ứng yêu cầu minh bạch và làm suy giảm quyền kiểm soát dữ liệu của người dùng.
Điều khoản miễn trừ trách nhiệm bị cho là vượt giới hạn pháp luật
Điều 14 trong thỏa thuận sử dụng của Zalo được đánh giá là phần “nặng” nhất về mặt pháp lý.
Nội dung chủ yếu nhằm hạn chế hoặc loại trừ trách nhiệm của doanh nghiệp.
Một số tuyên bố như không bảo đảm an toàn tuyệt đối có thể chấp nhận về mặt nguyên tắc.
Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo vệ thông tin theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, các điều khoản miễn trừ trách nhiệm nếu xảy ra sự cố bảo mật hoặc bị tấn công mạng bị cho là không phù hợp.
Pháp luật tiêu dùng không cho phép doanh nghiệp loại trừ gần như toàn bộ trách nhiệm của mình.
Quy định buộc người dùng bồi thường cho doanh nghiệp mọi chi phí phát sinh liên quan đến bên thứ ba cũng gây nhiều tranh cãi.
Theo luật sư, đây là dạng chuyển toàn bộ rủi ro pháp lý sang người tiêu dùng, kể cả những rủi ro xuất phát từ lỗi của nhà cung cấp dịch vụ.
Các điều khoản này có nguy cơ bị coi là bất lợi và vô hiệu nếu xảy ra tranh chấp.
Luật mới siết chặt quyền đồng ý và xác thực tài khoản
Luật sư Võ Công Hạnh (Đoàn luật sư TP Huế) dẫn Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Luật yêu cầu sự đồng ý của người dùng phải áp dụng cho từng mục đích cụ thể.Luật sư Võ Công Hạnh
Sự im lặng hoặc không phản hồi không được coi là sự đồng ý.
Doanh nghiệp không được gộp nhiều mục đích xử lý dữ liệu trong một lựa chọn bắt buộc.
Luật cũng quy định nền tảng mạng xã hội không được yêu cầu hình ảnh hoặc video giấy tờ tùy thân để xác thực tài khoản.
Việc xác thực chủ yếu thực hiện thông qua số điện thoại di động chính chủ tại Việt Nam.
Theo Nghị định 147/2024/NĐ-CP, chỉ trong một số trường hợp đặc biệt mới bắt buộc xác thực bằng căn cước công dân.
Ví dụ người dùng không có số điện thoại Việt Nam và sử dụng livestream cho mục đích thương mại.
Từ các quy định này, việc buộc người dùng phải chấp nhận toàn bộ điều khoản mới để tiếp tục sử dụng dịch vụ bị cho là chưa phù hợp với tinh thần bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Cần giám sát để bảo vệ quyền lợi người dùng
Trước những tranh cãi đang phát sinh, các luật sư cho rằng Zalo cần làm rõ mục đích và phạm vi áp dụng của các điều khoản mới.
Việc này nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dùng.
Trong trường hợp tiếp tục áp dụng các điều khoản bị cho là trái luật, cơ quan quản lý có thể xem xét xử phạt hành chính.
Tùy tính chất và hậu quả, doanh nghiệp còn có thể phải bồi thường thiệt hại cho người sử dụng.
Các cơ quan chức năng được khuyến nghị tăng cường giám sát.
Mục tiêu là bảo vệ quyền dữ liệu cá nhân và môi trường sử dụng mạng xã hội an toàn, minh bạch.
Theo: Tuổi Trẻ
