Nghệ An thúc đẩy tiến độ xây dựng các khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao

Dự án đường sắt tốc độ cao đi qua Nghệ An đang tạo áp lực lớn về giải phóng mặt bằng, buộc tỉnh phải đẩy nhanh xây dựng các khu tái định cư để đảm bảo mốc thời gian hoàn thành trong năm 2025.

Những khó khăn trong hoàn thiện quy hoạch khu tái định cư và áp lực về khối lượng hồ sơ cần xử lý nhanh

Việc triển khai tuyến đường sắt tốc độ cao dài 85,5 km đi qua 18 xã, phường của Nghệ An kéo theo yêu cầu giải phóng hơn 519 ha đất, gây ảnh hưởng đến hơn 2.150 hộ dân. Trong số đó, gần 1.942 hộ buộc phải tái định cư, tạo nên áp lực chưa từng có cho chính quyền địa phương. Tỉnh dự kiến xây dựng 41 khu tái định cư với tổng diện tích hơn 102 ha nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở mới. Tuy nhiên, nhiều khu hiện vẫn chưa hoàn thiện quy hoạch chi tiết, khiến tiến độ chung chậm đáng kể. Thực tế ghi nhận mới 16/18 xã, phường được chấp thuận chủ trương khảo sát, và chỉ 10 đơn vị hoàn thành được phần lớn đồ án quy hoạch, một số vị trí vẫn mới đạt mức hoàn chỉnh một phần.

Công tác chuẩn bị đầu tư tại các địa phương cũng chưa đồng đều. Hoàng Mai là đơn vị đầu tiên trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, trong khi nhiều xã như Quỳnh Lưu, Quỳnh Sơn, Tân Châu hay Hưng Nguyên còn đang hoàn thiện hồ sơ lựa chọn tư vấn. Riêng việc trích đo đất phục vụ giải phóng mặt bằng cũng bị phân tán ở nhiều giai đoạn khác nhau, khiến quá trình xác định phạm vi thu hồi đất tạm thời bị chậm nhịp. Một số nơi như Tân Châu, Hoàng Mai, Quỳnh Lưu đã có chuyển biến tích cực, nhưng vẫn còn nhiều vướng mắc liên quan đến kỹ thuật và hồ sơ pháp lý.

UBND tỉnh Nghệ An vừa tổ chức cuộc họp về tình hình thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam đoạn qua địa bàn tỉnh(Ảnh: Chụp màn hình/ nghean24h)

Áp lực hoàn thiện hồ sơ trong tháng 12/2025 và yêu cầu phối hợp đồng bộ giữa các sở ngành để đảm bảo tiến độ

Tại cuộc họp mới đây, nhiều địa phương phản ánh tuyến đường sắt đi qua khu dân cư đông đúc, làm tăng khối lượng bồi thường và gây ảnh hưởng lớn đời sống. Một số đơn vị đề xuất điều chỉnh hướng tuyến nhằm giảm diện tích đất nông nghiệp phải thu hồi. Tuy nhiên, do việc cắm mốc ranh giới chưa hoàn tất đồng bộ, công tác kiểm kê nguồn gốc đất vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Giá đất nông nghiệp thấp cũng khiến người dân chưa đồng thuận cao trong bồi thường, làm tiến độ ở nhiều nơi bị kéo chậm. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền yêu cầu tất cả địa phương phải hoàn thiện hồ sơ dự án tái định cư trong tháng 12/2025, bao gồm trích đo, họp dân, kiểm kê, xác nhận đất, thông báo thu hồi và lập phương án bồi thường. Các sở ngành được giao nhiệm vụ phối hợp hỗ trợ từ đấu nối hạ tầng điện, xử lý vướng mắc đất đai đến tiếp nhận vốn và hướng dẫn quy định phòng cháy chữa cháy. Việc siết chặt tiến độ và giao nhiệm vụ rõ ràng được kỳ vọng sẽ giúp dự án đường sắt tốc độ cao đoạn qua Nghệ An đảm bảo đúng kế hoạch.