Ngày 21/11/2025, long diên hương (ambergris) trở thành tâm điểm chú ý sau bộ phim “Truy tìm long diên hương”, giúp khán giả tìm hiểu về báu vật hiếm và quý giá từ cá nhà táng.
- Ukraine tấn công hai nhà máy lọc dầu Nga, Moscow tuyên bố sẵn sàng hòa đàm trực tiếp
- Thành phố của các vị thần Teotihuacan: Siêu đô thị 200.000 dân biến mất bí ẩn
- Lừa hàng nghìn người cao tuổi bằng chiêu tặng quà, chiếm đoạt 39 tỷ đồng
Sản phẩm độc đáo từ cá nhà táng
Long diên hương là chất sáp rắn hiếm có được hình thành trong cơ thể cá nhà táng khi chúng ăn mực và bạch tuộc có mỏ cứng. Để bảo vệ ruột khỏi tổn thương, cá nhà táng tiết ra chất béo sền sệt bao bọc mảnh mực cứng, dần dần hóa đặc thành khối sáp. Khi thải ra biển, sáp ban đầu có mùi hôi và màu nâu đen, sau quá trình oxy hóa dưới ánh nắng và nước biển sẽ chuyển sang xám tro hoặc vàng nhạt, đồng thời tạo ra mùi hương ấm, ngọt đặc trưng.
Chỉ khoảng 1/100 cá thể cá nhà táng có khả năng tạo ra long diên hương, khiến vật chất này cực kỳ hiếm và việc tìm thấy hoàn toàn dựa vào may mắn. Theo Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Anh, chất này từng là bí ẩn lớn trong khoa học và hiện được săn tìm nhờ giá trị kinh tế và văn hóa.
Báu vật trong ngành nước hoa và văn hóa
Long diên hương trở thành nguyên liệu quý trong ngành nước hoa cao cấp nhờ khả năng cố định mùi hương, giữ hương lâu trên da. Giá bán phụ thuộc vào trọng lượng, độ tinh luyện và chất lượng mùi, có thể lên đến hàng chục nghìn USD mỗi kg.
Ngoài giá trị kinh tế, long diên hương còn gắn liền với đời sống văn hóa ngư dân ven biển. Tại nhiều làng chài Việt Nam, đây được xem là “lộc biển”, mang lại bình an và mùa cá thuận lợi. Người gặp được long diên hương được cho là gặp may, tạo giá trị tinh thần bên cạnh lợi ích thương mại.
Một số bài thuốc dân gian phương Đông và Ả Rập từng sử dụng long diên hương, nhưng khoa học hiện đại chưa chứng minh hiệu quả y học. Nghiên cứu năm 2025 chỉ ra thụ thể mùi đặc biệt tương tác với thành phần chủ chốt trong ambergris, giúp hiểu cơ chế tạo mùi. Các mẫu trôi dạt trên biển còn lưu giữ ADN của cá nhà táng, mở ra khả năng theo dõi hệ sinh thái và quần thể cá voi.
Hiện nay, cá nhà táng là loài được bảo vệ, việc khai thác trực tiếp bị cấm. Nguồn long diên hương hợp pháp chủ yếu đến từ các khối trôi tự nhiên trên đại dương, và thương mại hóa cần giám sát chặt chẽ để tránh động lực săn bắt cá voi.
Theo: Dân Trí
