Giải phẫu bệnh trong điều trị ung thư

Giải phẫu bệnh là nền tảng xác định bản chất khối u, giúp bác sĩ chẩn đoán và lựa chọn liệu pháp điều trị ung thư chính xác, kịp thời, cá thể hóa.

Giải phẫu bệnh – Bước khởi đầu không thể thiếu trong điều trị ung thư

Giải phẫu bệnh (Pathology) là chuyên ngành y học nghiên cứu đặc điểm mô và tế bào, nhằm xác định bản chất tổn thương và nguồn gốc bệnh lý. Đây là bước khởi đầu bắt buộc trong điều trị ung thư, cung cấp cơ sở khoa học để bác sĩ đưa ra chẩn đoán xác định và lựa chọn liệu pháp phù hợp.

PGS.TS Lê Trung Thọ – Giám đốc Trung tâm Giải phẫu bệnh – Sinh học phân tử, Bệnh viện Phổi Trung ương – nhấn mạnh:

“Không có kết quả giải phẫu bệnh, bác sĩ không thể bắt đầu điều trị, bởi mọi hướng điều trị đều phải dựa trên bản chất mô học và phân tử của khối u.”

Trong quy trình chẩn đoán, mẫu bệnh phẩm (mô, tế bào, dịch…) được xử lý qua nhiều bước: cố định, cắt mảnh, nhuộm màu, quan sát dưới kính hiển vi. Bác sĩ giải phẫu bệnh sẽ đánh giá hình thái tế bào, nhận diện dấu hiệu ác tính, và phân loại khối u theo tiêu chuẩn WHO.

Sinh học phân tử – Mở rộng tầm nhìn chẩn đoán và cá thể hóa điều trị

Ngày nay, chẩn đoán không chỉ dừng ở mô học mà còn mở rộng sang phân tích di truyền – sinh học phân tử. Các kỹ thuật hiện đại như Hóa mô miễn dịch (IHC), Lai tại chỗ (FISH), PCR, giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) giúp xác định đột biến gen, từ đó bác sĩ lựa chọn thuốc nhắm trúng đích hoặc liệu pháp miễn dịch.

Những dữ liệu này là cơ sở khoa học để cá thể hóa điều trị, đưa y học Việt Nam tiến gần hơn tới xu hướng precision medicine – nền y học chính xác, nơi mỗi bệnh nhân được điều trị dựa trên bản đồ gen và đặc điểm sinh học riêng.

Chuẩn hóa quy trình xét nghiệm – Giảm thời gian “vàng” điều trị

Thời gian trả kết quả xét nghiệm ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả điều trị. Trước đây, kết quả sinh thiết thường mất 5–10 ngày, làm bệnh nhân có thể bỏ lỡ “thời gian vàng”.

Hiện tại, tại Bệnh viện Phổi Trung ương:

Sinh thiết mô u: 24 giờ
Xét nghiệm đột biến gen: 72 giờ
Xét nghiệm đặc biệt: tối đa 1 tuần

Năng lực xét nghiệm của Việt Nam cũng được nâng tầm: từ 1 cơ sở đạt chuẩn ISO quốc tế vài năm trước, hiện nay khoảng 10 đơn vị, bao gồm Bệnh viện Phổi Trung ương, Nhi Trung ương, Hùng Vương, Quân y 108… Toàn quốc có khoảng 700 bác sĩ giải phẫu bệnh, đạt tỷ lệ tương đối cân bằng với chuẩn quốc tế.

Điều kiện làm việc và đào tạo – Giữ chân nhân lực chất lượng cao

Công việc của bác sĩ giải phẫu bệnh đòi hỏi môi trường kín, thường xuyên tiếp xúc hóa chất độc hại và nguồn bệnh, gây áp lực lớn. Vì vậy, ngành y tế cần quan tâm đãi ngộ, điều kiện làm việc và đào tạo chuyên sâu để giữ chân nhân lực chất lượng.

Hội thảo “Đảm bảo chất lượng xét nghiệm y học” do Đại học Y Hà Nội phối hợp Viện Công nghệ Phacogen nhấn mạnh: mọi khâu từ lấy mẫu – vận chuyển – phân tích phải chuẩn hóa và kiểm định thường xuyên. Đây là yếu tố then chốt giúp kết quả xét nghiệm chính xác, hỗ trợ bác sĩ điều trị sớm, đúng và hiệu quả.

Giải phẫu bệnh là mắt xích đầu tiên và nền tảng khoa học trong toàn bộ quy trình điều trị ung thư. Việc nâng cao năng lực chuyên môn, chuẩn hóa phòng xét nghiệm, và ứng dụng công nghệ sinh học phân tử hiện đại sẽ giúp Việt Nam tiến gần hơn tới nền y học chính xác, nơi mỗi bệnh nhân được điều trị theo bản đồ gen và đặc điểm riêng của mình.

Theo: Khai Mở