Thị trường vàng bước vào giai đoạn điều chỉnh khó đoán

Giá vàng thế giới giao ngay đã xuống 3.538 USD/ounce, thấp hơn gần 37% so với đỉnh gần 5.600 USD/ounce, trong khi vàng miếng SJC trong nước còn 133,5 triệu đồng/lượng.

Trong phiên cuối tuần 20/11 tại Mỹ, kim loại quý mất thêm hơn 87 USD/ounce, tương đương 2,4%, và có lúc rơi sát 3.500 USD/ounce, mức thấp nhất kể từ tháng 9/2025. Tại Việt Nam, giá SJC ngày 21/11 thấp hơn 57,5 triệu đồng/lượng so với đỉnh 191 triệu đồng/lượng hồi đầu tháng 3.

Đợt giảm này diễn ra trong khoảng 10 tháng, sau chặng tăng hơn 206% từ 1.830 USD/ounce hồi tháng 10/2023 lên gần 5.600 USD/ounce vào cuối tháng 1/2026. Để so sánh, năm 1980 vàng từng mất khoảng 42,9% chỉ trong 10 tuần sau khi tăng 260% trong khoảng 9 tháng, còn năm 2008 mức giảm là khoảng 32,9% trong 7 tháng.

Yếu tố then chốt là chính sách tiền tệ Mỹ đã đổi hướng. Sau chuỗi hạ lãi suất từ tháng 9/2024 đến cuối năm 2025, Fed tăng lãi suất trở lại trong tháng 9/2026, đưa lãi suất điều hành lên 3,75-4%/năm.

Nhiều nền kinh tế khác cũng giữ lãi suất cao để kiềm chế lạm phát, trong khi đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, có lúc kỳ hạn 30 năm vượt 5,7%. Vàng là tài sản không sinh lãi nên kém hấp dẫn hơn trong bối cảnh này.

Tín hiệu hạ nhiệt địa chính trị cũng góp phần, khi xung đột Nga – Ukraine và căng thẳng Mỹ – Iran đều có diễn biến ngoại giao tích cực. Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Trung Quốc – Nga bên lề APEC ngày 19/11 đưa ra các cam kết về ổn định nguồn cung dầu mỏ, tôn trọng chủ quyền và ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, có thể làm giảm nhu cầu trú ẩn vào vàng. Khi động lực tăng giá suy yếu, hoạt động chốt lời và bán tháo theo đà khiến giá giảm sâu hơn.

Rủi ro trước mắt và điểm tựa dài hạn

Rủi ro lớn nhất vẫn là việc Fed tiếp tục nâng lãi suất. Thị trường đang đặt cược khoảng 90% khả năng Fed tăng 0,25 điểm phần trăm trong tháng 12, còn biên bản cuộc họp tháng 10 cho thấy gần như tất cả nhà hoạch định chính sách dự báo sẽ còn các đợt tăng nữa vì lo lạm phát dai dẳng. Nếu mức tăng mạnh hơn dự kiến, USD và lợi suất trái phiếu có thể đi lên thêm, đẩy giá vàng về vùng thấp hơn.

Thị trường chứng khoán Mỹ là rủi ro thứ hai. Trong phiên 20/11, Nasdaq Composite giảm 5,28%, S&P 500 và Dow Jones cùng rơi vào vùng điều chỉnh, còn cổ phiếu Nvidia và AMD lần lượt mất khoảng 14% và hơn 13%. Nếu bong bóng AI vỡ và đà bán tháo lan rộng, nhà đầu tư có thể phải bán cả vàng để bù lỗ, đáp ứng yêu cầu ký quỹ hoặc thu hồi tiền mặt, nên vàng chưa chắc tăng giá ngay cả khi bất ổn tài chính gia tăng.

Chứng khoán Mỹ giảm mạnh là một rủi ro đối với giá vàng. (Ảnh minh họa: NAM)

Ở chiều ngược lại, nợ công Mỹ là điểm tựa dài hạn của vàng. CIBC Capital Markets cảnh báo Chính phủ Mỹ có thể tiến sát trần nợ 41.100 tỷ USD vào cuối tháng 2/2027, buộc Quốc hội xem xét nâng giới hạn vay thêm gần 5.000 tỷ USD để duy trì khả năng tài trợ đến cuộc bầu cử năm 2028. Gánh nặng này có thể làm dấy lên lo ngại về tính bền vững tài khóa và niềm tin vào đồng USD, qua đó thúc đẩy nhu cầu đa dạng hóa tài sản, trong đó có vàng.

Eo biển Hormuz và căng thẳng Mỹ – Iran vẫn chưa được tháo gỡ hoàn toàn, nên diễn biến quân sự bất ngờ có thể nhanh chóng kéo nhu cầu trú ẩn quay lại. Riêng với nhà đầu tư Việt Nam còn một rủi ro khác: vàng SJC và vàng nhẫn tại một số thương hiệu vẫn cao hơn giá thế giới quy đổi khoảng 22-23 triệu đồng/lượng, khoảng cách này có thể thu hẹp và kéo giá trong nước giảm ngay cả khi vàng quốc tế ổn định.

Mức giảm tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc có xuất hiện cú sốc mới hay không, và vùng 3.500 USD/ounce là ngưỡng đáng theo dõi chứ chưa phải căn cứ để khẳng định đáy.

Nguyễn Quế (tổng hợp)